Lathrometanastis

Τέχνη – Ανατροπή – Δημιουργία

ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΤΟΙΧΟΥΣ 02/11/2008

Filed under: ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟς — lathrometanastis @ 7:22 μμ

 

Μια ταινία του Λοράν Καντέ 

Ένας νεαρός φιλόλογος μπαίνει στην τάξη την πρώτη μέρα της νέας χρονιάς. Βρισκόμαστε σ’ένα πολυ-πολιτισμικό γυμνάσιο των υποβαθμισμένων παρισινών προαστίων. Μέρα με τη μέρα παρακολουθούμε τον σισσύφειο αγώνα του να επικοινωνήσει, να φανεί χρήσιμος αλλά και να … επιβιώσει αντιμετωπίζοντας ένα αντιφατικό, προβληματικό ή αδιάφορο μαθητικό ακροατήριο.

            Το «Ανάμεσα στους τοίχους» είναι αυτό ακριβώς που δηλώνεται ήδη απ’ τον τίτλο της ταινίας: Μια απροκατάληπτη, σχεδόν ντοκιμαντερίστικη καταγραφή των όσων συμβαίνουν πίσω απ’τους τοίχους, μέσα στις τάξεις ενός σημερινού γυμνάσιου μιας δυτικής πρωτεύουσας, που σίγουρα θα εκπλήξει όσους έχουν στο μυαλό τους μια ειδυλλιακή εικόνα από τις εκπαιδευτικές συνθήκες που επικρατούσαν τις προηγούμενες δεκαετίες. Απ’ αυτή την άποψη, η σχολική χρονιά μοιάζει με περίπατο σε ναρκοπέδιο, αφού οι πραγματικές συνθήκες περιθωριοποίησης και αποκλεισμού αντανακλώνται στις συμπεριφορές και τις αντιδράσεις των μαθητών, εγκλωβίζοντας την ίδια ώρα τους καθηγητές σ’έναν φαύλο κύκλο αδυναμίας να δώσουν απαντήσεις σε ζητήματα που ξεπερνούν τα στενά όρια των εκπαιδευτικών τους καθηκόντων.

            Για παράδειγμα, την ίδια στιγμή που συζητούν για τις επιδόσεις και την προσπάθεια του μικρού Κινέζου μαθητή, σαν βόμβα πέφτει η είδηση ότι έχει συλληφθεί και πρόκειται να απελαθεί η μητέρα του γιατί «βρέθηκε σε λάθος μέρος, λάθος ώρα». Ο σύλλογος των καθηγητών αποφασίζει να εκπροσωπηθεί στο δικαστήριο στο πλευρό της μητέρας, χωρίς, προφανώς, κανένα εχέγγυο για την έκβαση της δίκης και με αβέβαιο το αποτέλεσμα για την τύχη της οικογένειας των μεταναστών.

            Σε ένα άλλο σημείο της ταινίας, ο άραβας μαθητής περιγράφει την οδυνηρή εμπειρία του όταν βρέθηκε σε ένα «πάρτι καλοντυμένων φλώρων» που τον έκαναν να νιώθει σαν … εξωγήινος. Και σ’ αυτή την περίπτωση ο καθηγητής θα αρκεστεί σε κάποια γενικά σχόλια, αδυνατώντας να δώσει απάντηση για την ουσία του προβλήματος.

            Και επειδή η πραγματικότητα είναι αντιφατική και τα προβλήματα δεν εξαντλούνται στις πιέσεις του συστήματος, η ταινία δεν θα χαριστεί στην καθυστερημένη συμπεριφορά του μετανάστη πατέρα που απειλεί να στείλει πίσω στο Μαλί τον γυιό του αν αυτός πάρει αποβολή, μεταφέροντας το πρόβλημα στους καθηγητές που θα βρεθούν μπροστά σ’ένα αξεπέραστο δίλημμα.

            Το «Ανάμεσα στους τοίχους» δεν προχωράει σε μια γενική καταγγελία του καπιταλισμού που αναπαράγει και τρέφεται από το ρατσισμό και τις ταξικές διακρίσεις. Προσφέρει, παρ’όλα αυτά, μια ρεαλιστική εικόνα των σημερινών εκπαιδευτικών συνθηκών χωρίς ωραιοποιήσεις ή ρητορείες. Βρίσκεται στον αντίποδα της παράδοσης ταινιών όπως «Ο κύκλος των χαμένων ποιητών» που παρουσιάζουν μια ιδεαλιστική, εξιδανικευμένη  εικόνα για τις δυνατότητες που εξαρτώνται από την καλή θέληση και την εφευρετικότητα των διδασκόντων.

            Ο σκηνοθέτης Λοράν Καντέ («Ελεύθερος ωραρίου») επιλέγει να γυρίζει ταινίες χωρίς έμφαση στο δημιουργικό σκέλος (χωρίς περίτεχνες λήψεις ή κινηματογραφικά τρικ), ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι στο «Ανάμεσα στους τοίχους» πρωταγωνιστούν οι αληθινοί καθηγητές και μαθητές του συγκεκριμένου σχολείου, ερμηνεύοντας τον εαυτό τους με επαγγελματική πειστικότητα.

            Η ταινία βασίστηκε στο βιωματικό ομότιτλο βιβλίο του Φρανσουά Μπεγκοντό, ενός καθηγητή που κρατάει τον πρωταγωνιστικό ρόλο του νεαρού φιλολόγου και τιμήθηκε με το Χρυσό Φοίνικα του φεστιβάλ Κανών.

 

 

Advertisements
 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s