GRAN TORINO – *****’ 08/03/2009

Ένας ρατσιστής βετεράνος του πολέμου της Κορέας σώζει, άθελά του, τους ασιάτες γείτονές του.

Αυτή η τυχαία γνωριμία όχι μόνο  θα ανατρέψει τα στερεότυπά του αλλά και θα τον φέρει στο σημείο να αναθεωρήσει τις ιεραρχήσεις της μέχρι τώρα ζωής του εγκαταλείποντας την προβληματική σχέση με τους δύο γυιούς του και προσφέροντας τα πάντα στη νέα του οικογένεια.

Τα πέντε αστέρια με τόνο στον τίτλο απεικονίζουν σχηματικά τον ενθουσιασμό μου για την τελευταία ταινία του Κλιντ Ίστγουντ.

Ωριμότερος από ποτέ, κάνει μια ταινία στην οποία δεν υπάρχει τίποτα περιττό, καμία σεναριακή κοιλιά, ούτε μία καλλιγραφική επίδειξη δεξιοτεχνίας. Αντίθετα, η ιστορία ξετυλίγεται με τον πιο απλό και φυσικό τρόπο, μεταπηδάει συνεχώς από την ειρωνική αυτοκριτική κωμωδία στην αμερικάνικη δολοφονική σκληρότητα. Οι χαρακτήρες της ταινίας ολοκληρωμένοι, ο σκηνοθετικός έλεγχος των μορφικών στοιχείων απόλυτος.

Ένας Ίστγουντ που στα 78 του χρόνια υπογράφει το σενάριο, τη σκηνοθεσία, πρωταγωνιστεί, γράφει ο ίδιος το μουσικό θέμα του τίτλου και για άλλη μια φορά, δεν διστάζει να μιλήσει έξω απ’ τα δόντια κουρελιάζοντας τα εύκολα, βλακώδη, ρατσιστικά ιδεολογήματα…

Ο ΠΑΛΑΙΣΤΗΣ (****) 10/02/2009

Ένας γερασμένος παλαιστής του κατς, άφραγκος και με κλονισμένη υγεία, δοκιμάζει οποιαδήποτε δουλειά για να πληρώσει το νοίκι του αλλά επιστρέφει για μια θεαματική ρεβανς κόντρα σε όλες τις συμβουλές των γιατρών και τις προβλέψεις των ανθρώπων γύρω του…

Με ένα τυπικά μπουκοφσκικό σενάριο, ο Μίκι Ρουρκ συνεχίζει το ρόλο του Barfly (αλλά στην πραγματικότητα παίζει τον εαυτό του) παρουσιάζοντας αυτή τη φορά έναν ξωφλημένο σταρ του κατς που επανέρχεται στο ρινγκ γιατί δεν έχει να πιαστεί από πουθενά αλλού.

Ο Αρονόφσκι με μια λιτή κινηματογράφηση παρουσιάζει την “άλλη” (πραγματική) Αμερική των διαψευσμένων ελπίδων, της απόλυτης μοναξιάς και της εξαθλίωσης που οδηγεί στις πιο ακραίες κινήσεις απελπισίας.

Μια σημαντική ταινία που εστιάζει σε “μικρές” ιστορίες ανθρώπων που ζουν ζωές στα όρια…

THE WORST MOVIE EVER 05/09/2008

Οφείλω να το παραδεχτώ. Παρασύρθηκα (από τον καλοκαιρινό καιρό, τη διαφήμιση, τη διάθεση για χαλάρωση). Παίζεται σε θερινό σινεμά δίπλα στο σπίτι μου και δεν είχα χτες τίποτα καλύτερο να κάνω.

Μιλάω για το “Ζοχάν”, την “κωμωδία” που προβάλλεται αυτή την εβδομάδα.

Εκτός απ’ το ανύπαρκτο σενάριο που μοιάζει να έχει γραφτεί από διαννοητικά καθυστερημένο 15χρονο, η ταινία έχει και πολιτικό υπόβαθρο (!): Την παρουσίαση ενός ευαίσθητου και άτρωτου Ισραηλινού υπερπράκτορα που διαρκώς αντιμετωπίζει βλαμμένους και μοχθηρούς Παλαιστίνιους τρομοκράτες.

Ανατριχιαστικό “χιούμορ”, βλακώδης σύλληψη, μια ταινία που έδιωχνε τους θεατές πολύ πριν φτάσει στο αδιανόητο τέλος. Προσοχή: ΜΗΝ ΚΑΝΕΤΕ ΚΙ ΕΣΕΙΣ ΤΟ ΛΑΘΟΣ

Ίσως η χειρότερη ταινία που είδα ποτέ…

BATMAN – The dark knight 20/07/2008

 Το νέο blockbuster της σειράς, πανάκριβη και απαστράπτουσα παραγωγή, με ένα φοβερό team ηθοποιών, αποδεικνύεται… μούφα.

Χωρίς να διατηρεί τα gothic και σκοτεινά στοιχεία του μύθου, συγγενεύει περισσότερο με τον παραδοσιακό James Bond: Φοβερά γκάτζετς, χλιδή , εντυπωσιακή παρέλαση φωτομοντέλων, ατελείωτες καταδιώξεις και εξωφρενικές καταστροφές.

Ταινία που προσφέρεται για ονειρώξεις 15χρονων (αλλά βαρετή και κουραστική για υψηλότερα IQ).

ΟΙ ΦΥΓΑΔΕΣ ΤΟΥ ΜΙΖΟΥΡΙ (The Misuri Breaks) 19/07/2008

 Μόλις είδα μετά από πολλά χρόνια την εξαιρετική (και υποτιμημένη στις μέρες της) The Misuri Breaks (1976). Μοιάζει με τυπικό  γουέστερν, αλλά διαθέτει ένα απογειωτικό σενάριο, έναν σπουδαίο σκηνοθέτη (Arthur Penn), μουσική επένδυση John Williams και τέλος, αλλά καθόλου τελευταίο, μια καταπληκτική συνάντηση ηθοποιών που σφράγισαν την εποχή τους (Μάρλον Μπράντο, Τζακ Νίκολσον).

“Οι φυγάδες του Μιζούρι”, τυπικό κινηματογραφικό δείγμα των seventies δεν χάνει τίποτα από την ανατρεπτική του διάσταση.

High spots:

O Μπράντο απαίτησε να κάνει διαφορετική ενδυματολογική εμφάνιση σε κάθε σκηνή, με αποκορύφωμα την εμφάνιση του με κοστούμι γριάς γυναίκας ενώ δολοφονεί τον Χάρι Ντιν Στάντον (μια επιλογή που δεν δικαιολογείται σεναριακά και μένει ανεξήγητη μέχρι το τέλος).

Άλλη σκηνή ανθολογίας, η προσέγγιση Τζακ Νίκολσον – Καθλίν Λόϊντ όπου οι ρόλοι αντιστρέφονται με την Λόϊντ να προτείνει sex εδώ και τώρα ενώ ο Νίκολσον προτείνει μια πιο αργή διαδικασία που θάπρεπε να ξεκινήσει με τσάϊ και ένα φιλί (!)

Η  New Star (εταιρία εισαγωγής) κάνει εξαιρετικές επιλογές στις ταινίες που προγραμματίζει…

Να πεθαίνεις στα 30 15/07/2008

 Αν και ελαφρώς ετεροχρονισμένο, δημοσιεύω παρακάτω ένα εκτεταμένο σχόλιο για την ταινία.

 

 Στην αρχή της ταινίας (1964) ο αφηγητής, ένας 14χρονος μαθητής, περιγράφει μέσα απ’ την ανεμελιά της ηλικίας του, το πρώιμο πάθος του ίδιου και της παρέας του για τον κινηματογράφο. Πολύ πριν απ’ την ευκολία του video και παρά το απαγορευτικό κόστος της αγοράς και της εμφάνισης του φιλμ, οι τρεις φίλοι σκάρωναν απολαυστικά χιουμοριστικά φιλμάκια μικρού μήκους, αρκετά απ’ τα οποία παρακολουθούμε στο πρώτο μέρος της ταινίας.

                Τα επόμενα χρόνια, η ανέμελη διάθεση παραχωρεί τη θέση της στα πρώτα σημάδια ερωτικής αφύπνισης αλλά και συνειδητοποίησης και πολιτικοποίησης: Πάλη ενάντια στον Ντε Γκολ – ένταξη στο Κ.Κ. – αγωνίες και ερωτηματικά που παίρνουν τις στερεότυπες σταλινικές απαντήσεις και δεν βρίσκουν κινηματική διέξοδο.

                1967. Ένταξη στην (τροτσκιστική) Επαναστατική Κομμουνιστική Νεολαία – γνωριμία με τον Μισέλ Ρεκανατί. Ο τελευταίος, αν και στην ίδια ηλικία με τον αφηγητή, ήταν “πιο πολιτικός, πιο σκεπτόμενος, πιο σοβαρός αλλά και περισσότερο κλειστός και ψυχρός”.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Μάης του ‘68 δεν καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της ταινίας: Υπάρχει εκτεταμένη αναφορά στο κίνημα των καταλήψεων, τεράστιες συγκεντρώσεις εργαζόμενων, παθιασμένες φοιτητικές συνελεύσεις, οδοφράγματα και καμένα αυτοκίνητα. Ωστόσο, μετά την παλίρροια ακολουθεί η άμπωτη – ο Ντε Γκολ θα αναλάβει και πάλι τα ηνία, ο χαρακτηρισμός “αριστεριστής προβοκάτορας” εμφανίζεται… Αργά αλλά σταθερά, η οργάνωση διολισθαίνει στην υποστήριξη της μειοψηφικής, παραδειγματικής βίας που θα “αφυπνίσει” την εργατική τάξη: οργάνωση ομάδων και υπο-ομάδων κάνουν επιθέσεις κομάντο σε επιλεγμένους στόχους: στο αμερικανικό προξενείο, στην Iberia ενάντια στο καθεστώς του Φράνκο, σε αμερικάνικες πολυεθνικές. Το τέλος του φαύλου κύκλου θα έρθει στις 21 Ιουνίου 1973: μια μαζική αντιφασιστική κινητοποίηση ξεφεύγει απ’ τον έλεγχο και έχει σαν αποτέλεσμα 100 τραυματίες, την απαγόρευση και διάλυση της Λίγκας, τη σύλληψη των ηγετών της. Ο Μισέλ Ρεκανατί θεωρήθηκε υπεύθυνος και φυλακίζεται για τρεις μήνες: οι ακλόνητες βεβαιότητες ανατρέπονται, ο Μισέλ κάνει αυτοκριτική για τις, πολιτικές και προσωπικές, επιλογές του, αγωνίζεται να βρει καινούργιες ισορροπίες ψάχνοντας για δουλειά και αρχίζοντας απ’ το μηδέν. Δεν τα καταφέρνει – θα αυτοκτονήσει στις 23 Μαρτίου 1978.

                Η  ταινία του Ρομέν Γκουπίλ στην πραγματικότητα κάνει ένα σαρωτικό σχόλιο στα ολέθρια λάθη της κοινοβουλευτικής και εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς στη Γαλλία. Γελοιοποιεί τη μακαριότητα και αναποτελεσματικότητα του Κ.Κ., αντιμετωπίζει με συντροφική κριτική αλλά δε χαρίζεται στα αριστερίστικα λάθη της Λίγκας. Ο ίδιος, απογοητευμένος από τις συνεχείς διαψεύσεις, έφτασε το 2002 να υποστηρίξει την εισβολή στο Ιράκ.  Παρόλα αυτά, το “Να πεθαίνεις στα 30″ προσφέρει μια οξυδερκή, ειλικρινή κριτική στις αδιέξοδες τακτικές της άκρας αριστεράς, όπως αυτές απεικονίζονται στην σύντομη προσωπική τραγωδία της ζωής του φίλου του Μισέλ Ρεκανατί.

BREAKFAST AT TIFFANY’S 24/06/2008

Το Σάββατο πήγα σινεμά στα Εξάρχεια και είδα μια ταινία που θεωρείται “ελαφριά” και glamorous χωρίς ιδιαίτερη αξία. Και όμως! Ένα μεγάλο υπέρ είναι η ηλικία της: πρόκειται για ταινία που συμπληρώνει μισό αιώνα ζωής (1961) και βλέπεται ευχάριστα ακόμα και σήμερα – ένα επίτευγμα που λίγες δημιουργίες το καταφέρνουν.

Πέρα από την επιφάνεια, το Breakfast at Tiffany’s (σκηνοθεσία Blake Edwards) θίγει σκληρές καταστάσεις (με ανάλαφρο τρόπο).  Εν συντομία: Μια αρσενική και μια θηλυκή πόρνη, ζουν στο ίδιο κτίριο, και εν τέλει ερωτεύονται ενώ οι προσδοκίες και οι αυταπάτες της Holly Golightly  δεν σταματούν να διαψεύδονται.

Η μουσική του Henry Manchini σπουδαία (και βραβευμένη) ενώ στο φιλμ διακρίνει κανείς τις δημιουργικές εμμονές που αργότερα ο Edwards θα αναπτύξει στις επόμενες ταινίες του: Το τρελλό πάρτι στο σπίτι της Holly έχει πολλά κοινά με το ξεκαρδιστικό “Πάρτι” του Πίτερ Σέλλερς, ο αστείος γιαπωνέζος γείτονας φέρνει στο νου τη φιγούρα του Kato από το “Ροζ Πάνθηρα”.

Όχι, δεν είναι μια ηχηρή καταγγελία της πορνείας στον καπιταλισμό (και πολλοί μάλλον ενοχλούνται γι’ αυτό το λόγο), ωστόσο είναι σίγουρα μια ταινία που αξίζει να δει ή να ξαναδεί κανείς.

MORE ART PLEASE… 15/06/2008

 To JUNO κυκλοφορεί σε DVD. Μια παράξενη, μάλλον flat κομεντί για τα ελληνικά δεδομένα, με καθόλου περίπλοκη υπόθεση: Μια δεκαεξάχρονη μένει έγκυος, φρικάρει αλλά αποφασίζει να γεννήσει και να δώσει το μωρό για υιοθεσία.

Η δύναμή της ταινίας; Παρουσιάζει πραγματικά διλήμματα και προβλήματα μιας αργής πορείας προς την ενηλικίωση χωρίς περιττές εξάρσεις και δραματοποιήσεις: Εκεί που κάποιος άλλος σκηνοθέτης ίσως περιέγραφε με μαύρα χρώματα το “γολγοθά μιας ανύπαντρης μητέρας”, εδώ βλέπουμε ένα νέο κορίτσι που προβληματίζεται, αντιμετωπίζει τις καταστάσεις με χιούμορ, αντιδράει στις παραινέσεις του περίγυρού της και αποφασίζει να δώσει τις δικές της απαντήσεις…

Ταινία για 2 1/2 αστέρια.  

 

Κατά τα άλλα, το ενδιαφέρον διαδικτυακό περιοδικό ποίησης και λογοτεχνίας “βακχικόν” (για σύνδεση βλέπε στο blogroll  δεξιά της σελίδας) δημοσιεύει τρία νέα ποιήματα του lathrometanastis στο καινούργιο (2ο) τεύχος του. Στην ύλη του περιλαμβάνονται (μεταξύ άλλων) κείμενα για τον Μπουκόφσκι, τα “Παιδικά χρόνια του Ιβάν” (Ταρκόφσκι), για το “Κιβώτιο” του Αλεξάνδρου κ.ά.

BEFORE THE DEVIL KNOWS YOU’RE DEAD 08/05/2008

Και μια και ο λόγος περί κινηματογράφου, λέω να περάσω παρακάτω μια κριτική που δημοσίευσα πριν λίγο καιρό στην εργατ. Αλληλεγγύη – αν δεν είδατε την ταινία στο σινεμά, έχετέ την στα υπόψιν…

 

ΠΡΙΝ Ο ΔΙΑΒΟΛΟΣ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙ ΟΤΙ ΠΕΘΑΝΕΣ

 

   Δύο αδέλφια βλέπουν τη ληστεία του κοσμηματοπωλείου των γονιών τους σαν μοναδική διέξοδο στα πιεστικά οικονομικά τους προβλήματα. Απ’ τα πρώτα λεπτά της ταινίας, η απόπειρα καταλήγει σ’ένα αιματηρό φιάσκο, ενώ τα νέα προβλήματα που συσσωρεύονται (θάνατοι, εκβιασμός, οικονομική κατάρρευση) έχουν σαν αποτέλεσμα τη ραγδαία καταβύθισή τους σε μια κόλαση δίχως επιστροφή.

   Ο 84χρονος (!) Σίντνεϊ Λιούμετ γυρίζει την πιο μεστή και ολοκληρωμένη ταινία της καρριέρας του. Στην εξηντάχρονη προσφορά του στο χώρο του σινεμά έχει να επιδείξει ταινίες – σταθμούς όπως το “Dog day afternoon” (ελλ. τίτλος «Σκυλίσια μέρα»), το «Σέρπικο», την «Ετυμηγορία» ή το «Equus» ανάμεσα σε δεκάδες άλλες δημιουργίες. Σε μια πορεία όχι χωρίς διακυμάνσεις, σταθερή θεματική του εμμονή αποτελούσε η εστίαση του σε αντισυμβατικούς κινηματογραφικούς ήρωες που με τη στάση της ζωής τους ξεσκεπάζουν την υποκρισία του συστήματος. Προς το τέλος της καλλιτεχνικής του πορείας επανέρχεται μ’ ένα μοντέρνο δράμα με διαστάσεις αρχαιοελληνικής τραγωδίας, όπου η «Ύβρις» και η «θεία δίκη» αποτελούν κεντρικά στοιχεία της πλοκής.

   Στηριγμένος σ’ένα στιβαρό αστυνομικό σενάριο καταθέτει μια μελέτη πάνω στη μικροαστική απελπισία της υπερχρέωσης αλλά και μια σπουδή στις εύθραυστες ισορροπίες μιας «μέσης» αμερικανικής οικογένειας, που φτάνει να κατασπαράξει τις ίδιες της τις σάρκες, κάνοντας ουσιαστικά ένα σχόλιο για τις σαθρές βάσεις του τρόπου που είναι συγκροτημένη η ίδια η αμερικανική κοινωνία. Ακόμα περισσότερο, σε ένα δεύτερο επίπεδο, το σχόλιό του αναφέρεται στο πόσο εφήμερα και επισφαλή είναι τα πράγματα, την ευκολία δηλαδή που οι βεβαιότητες ανατρέπονται σαν αποτέλεσμα λανθασμένων επιλογών. Πρόκειται για μια κεντρική ιδέα που υπογραμμίζεται από τον πλήρη τίτλο της ταινίας: «Ζήσε μια ώρα στον παράδεισο – πριν ο διάβολος καταλάβει ότι πέθανες». Μ’αυτή την έννοια, η ταινία καταγράφει τη ραγδαία πτώση των πρωταγωνιστών από την κατάσταση της συμβατικής ισορροπίας στην κατάρρευση οποιασδήποτε σταθερότητας.

   Τι είναι αυτό όμως, που μετατρέπει ένα ενδιαφέρον κινηματογραφικό σενάριο σε μια σπουδαία κινηματογραφική δημιουργία; Τι άλλο από την ικανότητα του σκηνοθέτη να επιλέξει και να συνθέσει με τον καλύτερο τρόπο όλα τα επι μέρους στοιχεία που συγκροτούν μια ταινία. Απ’ αυτή την άποψη, το κοκτέιλ είναι ιδανικό: Οι ηθοποιοί κορυφαίοι, με καλύτερες τις ερμηνείες των Φίλιπ Σέϊμουρ Χόφμαν, Άλμπερτ Φίνεϊ και Ίθαν Χοκ. Το, Ταραντινικής έμπνευσης, μοντάζ μας πηγαίνει μπρος και πίσω στο χρόνο, φωτίζοντας κάθε φορά περισσότερα σημαντικά στοιχεία της ιστορίας. Και όλα αυτά πλαισιωμένα από μια σπουδαία μουσική επένδυση που σχολιάζει προφανώς τα τεκταινόμενα αλλά λειτουργεί και σαν μια αυτόνομη καλλιτεχνική αξία.

   Η Αμερική είναι η χώρα του αστυνομικού θρίλερ. Μέχρι σήμερα δεν έχουν σταματήσει να παράγονται καλές, αδιαφόρες ή και κακές ταινίες του είδους. Η καινούργια ταινία του Λιούμετ καταλαμβάνει επάξια μια καλή θέση στη λίστα, προσφέροντας στο θεατή αγωνία, αισθητική απόλαυση αλλά και ώριμη περισυλλογή.

 

 

I’M NOT THERE 07/05/2008

Είδα σε DVD το “I’m not there”, μια ταινία που αναφέρεται στον Bob Dylan και προκάλεσε κάποια (αρνητικά) δημοσιογραφικά σχόλια.

Πρόκειται –επιτέλους– για μια ταινία τόλμημα που δεν έχει καμία σχέση με μια τυπική βιογραφία.

Και εδώ είναι η σύγχυση: Αντί για μια (βαρετή) γραμμική εξιστόρηση της ζωής του, η ταινία κάνει μια ελεύθερη αναφορά στον κόσμο του Dylan (δηλαδή στο ποιητικό του σύμπαν), όπου τον ρόλο του πρωταγωνιστή μοιράζονται 6 διαφορετικοί ηθοποιοί (μεταξύ των οποίων και η Cate Blanchett)…

Όπως λέει κι ο Richard Gere στη συνέντευξη που έδωσε για την ταινία: «αν δεν καταλαβαίνετε, κλείστε τα μάτια και ακούστε τη μουσική…»